Warmia i Mazury

Rada Krajowa Młodych Socjalistów 22 grudnia 2009 roku wyraziła poparcie dla orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z listopada br., nakazującego usunięcie symboli religijnych, w tym krzyży, ze szkół państwowych. Jednocześnie zwróciliśmy się z apelem do dyrekcji szkół, a także urzędów państwowych – o dostosowanie się do orzeczenia Trybunału i usunięcie z ich terenu krzyży.

Polska jest członkiem Rady Europy, a zarazem sygnatariuszem Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, na której straży stoi Trybunał w Strasburgu. Jesteśmy więc zobowiązani do przestrzegania tej umowy, jak również do dostosowania się do ostatniego, precedensowego wyroku, jaki na jej podstawie zapadł. Na wniosek obywatelki włoskiej, pochodzącej z Finlandii, która od lat domagała się usunięcia krzyży i świeckiej edukacji dla swoich dzieci - orzeczono, w oparciu o konstytucję Włoch, że “ukazywanie symbolu wybranego wyznania w budynku państwowym (…) ogranicza prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami” oraz narusza “prawo dzieci, aby wierzyć lub nie wierzyć”.

Przypominamy, że również polska Konstytucja (podobnie do większości europejskich aktów prawnych tej rangi), zakłada “bezstronność” państwa w kwestiach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych obywateli, “autonomię i niezależność” struktur państwowych i wyznaniowych (art. 25.), natomiast szczególną ochroną prawną otacza wyłącznie symbole państwowe (art. 28.). Gwarantuje ona przy tym “wolność sumienia i wyznania” (art. 53.).

Jesteśmy przekonani, że nowoczesne, demokratyczne państwo powinno respektować konstytucyjną zasadę bezstronności. Za niedopuszczalne uważamy faworyzowanie przez szkoły i urzędy państwowe określonej ideologii czy religii. Jednym z przejawów tego zjawiska jest umieszczanie w nich symboli religijnych, często nawet ponad symbolami państwowymi - Rzeczpospolitej, która stanowi dobro wspólne naszego, zróżnicowanego światopoglądowo, społeczeństwa.

Zdajemy sobie sprawę z tego, że kwestia przekonań religijnych jest niezwykle delikatna. Wśród nas działa wielu uczniów polskich szkół, wyznających różne przekonania światopoglądowe i religijne. Uważamy, że usuwanie ze szkół symboli religijnych, nie stanowi przejawu walki z określonym wyznaniem. Jest to jedynie dowód na poszanowanie zasady legalizmu oraz “krok” w kierunku państwa pluralistycznego i tolerancyjnego. Oddzielenie sfery “sacrum” od “profanum” znajduje się w interesie zarówno osób wierzących jak i niewierzących. Pamiętajmy, że godność – będąca źródłem praw i wolności człowieka i obywatela - jest przyrodzona oraz niezbywalna, a jej poszanowanie to obowiązek władz państwowych.

Jesteśmy przy tym zaniepokojeni próbami “zakneblowania” ust polskich uczniów domagających się usunięcia ze szkół symboli religijnych, jak również niedawną uchwałą Sejmu RP, w której nawoływano państwa Rady Europy do “obrony krzyży” i “ochrony wolności wyznania” (wskazując wyłącznie na jedno wyznanie i zapominając o - równie ważnej - “wolności sumienia”).

Młodzi Socjaliści od początku swojej działalności, zwracają uwagę na - niestety wciąż narastający - problem klerykalizacji polskiej sfery publicznej, w tym edukacji. We wrześniu br. zorganizowaliśmy ogólnopolską akcję - “Masz prawo do świeckiej szkoły!”, w której przypominaliśmy o prawnym obowiązku respektowania przez szkoły decyzji uczniów o nieuczęszczaniu na lekcje religii, prawie do uczęszczania na lekcje etyki oraz prawie do nieujawniania własnych poglądów.

Z niepokojem obserwujemy naruszanie wielu z tych i innych uprawnień, przez polski system edukacji oraz władze państwowe. Ostatnim przejawem urzędowej faworyzacji określonych przekonań religijnych, było zatwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny rozporządzenia byłego ministra edukacji - Romana Giertycha (przyjętego później przez jego następcę na tym stanowisku, Ryszarda Legutkę) - o wliczaniu ocen z religii do średniej na świadectwie. Uważamy za skandaliczne dzielenie obywateli na “lepszych” i “gorszych” według kryterium religijnego i - naszym zdaniem - również ta sprawa powinna trafić do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Apelujemy do dyrekcji szkół, a także urzędów państwowych - przestrzegajmy prawa, odkrzyżujmy Polskę!

Już wkrótce w Olsztynie odbędzie się debata pt. “Miejsce symboli religijnych w instytucjach publicznych, a wolność sumienia i wyznania”.